Đạo diễn - NSND Trần Phương sinh năm 1930, khởi nghiệp là diễn viên, nổi lên nhờ khắc họa thành công vai A Phủ trong phim Vợ chồng A Phủ
Sau đó ông liên tiếp gây ấn tượng với khán giả qua nhiều vai diễn trong các bộ phim giờ đã trở thành kinh điển của điện ảnh Việt như: Khoa - chồng Tư Hậu - trong Chị Tư Hậu (1962), Khiêm trong tiền phương gọi, Sơn trong Biển gọi , Tiệp trong Ngày lễ thánh , Lực trong Vợ chồng anh Lực.
Trong ký ức của ông, trên phim trường đạo diễn Bạch Diệp là người rất quyết liệt. “Cuộc hôn nhân với Xuân Diệu thôi không nhắc lại làm gì, nhắc lại chỉ đau lòng người đã khuất. Bà nói to, quát cũng lớn nhưng rất thương yêu diễn viên của mình.
Sau này, tôi học nghề và trở thành diễn viên thì Bạch Diệp đã là đạo diễn rồi. Nhưng nói thực là làm đạo diễn mà không quả quyết thì rất khó!”, đạo diễn Trần Phương đã mỉm cười khi nói vờ này.
May sao đận ấy qua khỏi. Khi làm phim Ngày lễ thánh , bà ấy đã mời tôi vào vai Tiệp. Ông không chỉ quý mến Bạch Diệp như một người bạn đặc biệt, mà còn luôn dành cho bà sự tôn trọng và kính nể. Tên tuổi NSND Trần Phương còn được biết tới qua các phim: Vụ án hồ Con Rùa, Dòng thác, SBC (Săn bắt cướp), Thủ môn từ trên trời rơi xuống, Tình ngỡ đã phôi phai, Vệt sáng ngược, Hai năm nữa anh về.
Nhớ về Bạch Diệp, NSND Trần Phương luôn nhớ tới người bạn, đồng nghiệp lúc nào cũng tràn đầy khao khát sống mạnh mẽ và yêu nghề vô cùng. NSND, đạo diễn Bạch Diệp trút hơi thở chung cục vào 10h sáng ngày 17/8, hưởng thọ 85 tuổi.
Bà ấy sống cùng con nuôi và mấy con mèo” – “A Phủ” Trần Phương ngậm ngùi. NSND Trần Phương kể ông vừa mới đi bệnh viện về, lòng vẫn nghĩ mình sẽ đi trước bà bạn Bạch Diệp nên khi hay tin bạn khuất, lòng không khỏi bàng hoàng, tiếc thương. Tôi đặt câu hỏi thắc mắc là nữ đạo diễn trước hết của điện ảnh Việt, vào thời kỳ đó NSND Bạch Diệp có chịu áp lực của các nam đạo diễn không, thì lập tức NSND Trần Phương đáp lời: “Bà ấy mạnh mẽ như vậy ai mà ép được.
Nhưng đúng là cuộc thế, ông ấy cũng chỉ sống được bên bà ấy 15 năm rồi chết để lại bà ấy một mình. Nhiều khi làm việc với bà ấy, tôi tưởng tôi là nữ giới còn bà ấy là đàn ông. 2. Khi tới tư gia của “A Phủ” (vai diễn khởi nghiệp của NSND Trần Phương), phong viên TT&VH đã thấy ông ngồi lặng ở phòng khách: “Nghe cô báo tin, tôi cứ sững sờ từ nãy đến giờ”
Cho tới hết ngày 18/8 gia đình NSND Bạch Diệp vẫn chưa định ngày viếng. Trong suốt cuộc trò chuyện, đôi khi ông lại nói: “Tôi vẫn bàng hoàng cả người, không biết kể với cô điều gì về Bạch Diệp dù rằng tôi hết sức quý mến bà ấy”.
Nhưng người chồng sau của Bạch Diệp thì rất ráo trọi. “Mấy năm trước tôi đã từng phải cấp cứu trong Sài Gòn, mọi người gọi ra bảo Trần Phương sắp chết khiến Bạch Diệp cứ khóc thương tôi. NSND, đạo diễn Trần Phương năm nay 84 tuổi 1. Hôm nay mới biết tin bà bạn đã ra đi mãi mãi …”, NSND Trần Phương đẫn đờ sau câu nói bỏ lửng.
NSND Bạch Diệp sinh năm 1929, còn NSND Trần Phương sinh năm 1930. Ngọc Diệp Thể thao & Văn hóa. Có nhẽ chính cái danh nữ đạo diễn đầu tiên đã trở thành một động lực, khiến bà ấy bứt hẳn lên”.
Tôi hỏi bà quyết liệt như vậy có khi nào độc đoán không, đạo diễn Trần Phương nói: “Không bao giờ, tôi là diễn viên nam, làm việc với nữ đạo diễn như bà ấy nhưng luôn nhất định kính trọng”.
Bộ phim truyện gây cơn sốt vé khắp các rạp trong Nam và ngoài Bắc của ông là thiếu sót rốt cuộc (1980). Những năm tháng cuối đời, hai NSND vì tuổi cao sức yếu ít đến thăm nhau.
Tôi hỏi: Cậu đã nghĩ kĩ chưa, thì bà ấy giải đáp: Không lôi thôi, đi làm phim với tớ… Trong mắt tôi, hồi đó bà ấy là một người đàn bà rất hiểu biết, năng nổ, tháo vát, quyết liệt, nói là làm, mỗi lần tranh cãi là ra tuồng, một khi đã bực mình nói ra là không ai ngăn được”. Ông ấy chăm vợ lắm, mỗi lần vợ đi làm phim vẫn đi theo pha nước cho bà ấy. Có doanh thu rất cao.
Đạo diễn-NSND Trần Phương, người bạn nghề thân thiết, cùng đời với NSND Bạch Diệp đã khôn xiết kinh ngạc khi hay tin bà mất. Khi trở nên đạo diễn, ông cũng gặt hái được nhiều thành tựu. Hơn nhau có một tuổi nên đạo diễn Bạch Diệp chỉ thích “cậu – tớ” nhưng bản thân NSND Trần Phương luôn coi Bạch Diệp hơn mình cả tuổi đời, lẫn tuổi nghề.
Năm ngoái tôi cũng bị bệnh viện… trả về rồi, may sao qua khỏi. NSND Trần Phương lại thương bạn đơn độc một mình những năm cuối đời. Phim giành Bông sen bạc tại LHP Việt Nam lần thứ 5, Phương Thanh trong vai Hiền "cá sấu" giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.
Bộ phim ngóng chung cục (1981) với sự dự của diễn viên Đặng Tất Bình và Như Quỳnh đã giành giải Bông sen bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 6 và ông cũng giành giải Đạo diễn xuất sắc nhất.
